staziuns pendicularas arena express

El territori da skis da Flem Laax Falera, ch’ei sesviluppaus sco «Arena alva» al pli grond territori da skis coherent dil Grischun, ei naschiu 1997 cun la staziun a val dalla telecabina a Flem, ina da quater staziuns d’in niev stabiliment da pendicularas – cumpletaus entras las staziuns da muntogna Plaun, Scansinas e Nagens. Auter che tier la gronda part dils projects da pendicularas, nua che ponderaziuns economicas domineschan e l’architectura vegn strusch avon, duess cheu vegnir risguardau ton la funcziunalitad sco la situaziun architectonica ed urbanistica.

Il sboz dalla staziun a val suonda consequentamein igl andament dil menaschi: Sin in plaun da sochel da betun veseivel, che pren si las stanzas da tecnica da menaschi – entrada, cassas, biros – ruaussa la pregnanta halla da telecabina utilisabla multi-funcziunalmein cun la sortida. Las quater staziuns da muntogna elegian perencunter in lungatg da fuorma tecnoid da metal, veider e betun veseivel: construcziun purtonta e tecnica da viafier – sustegn d’itschal, rudialas da sugas, ruclas – vegnan sapientivamein exponi aviartamein, vetrificaziuns da gronda surfatscha, retschas filigranas da sustegn e largias tschemas, lain sgular ils corps da construcziun sur la cuntrada muntagnarda. Surordinau ein tuttas quater staziuns vegnidas concepidas sco cuviartas transparentas, che vegnan percepidas dils passagiers primarmein sco staziuns da passadi sin via al péz – cun investa sapientiva el coc tecnic digl edifeci. Tut tenor l’altezia varieschan la schelta da material e la cumparsa dallas construcziuns levas da lenn ni d’itschal, tenor las cundiziuns climaticas sco era dalla cuntrada che semidan.

Ella staziun a val da Flem surprendan quater roms cun duas articulaziuns ord plattas da lenn furnier da grond format, il purtader principal dalla halla da telecabinas – in skelet tecnic circumdaus da plattas da lenn, respectivamein da veider, a moda horizontala en fuorma da squamas. Quella cuvrida cuntinuescha sil plaun dil tetg e procura per l’illuminaziun naturala dalla halla. Constructivamein eis ei ord vesta dil menaschi da viafier, stau pretendiu ina sligiaziun extraordinariamein teissa, per recepir a moda segira la grevezia da tetg, neiv sco era rodaias e telecabinas, quei cun fetg pintga deformaziun. Ils quater ligiaders da rama ord plattas messas ensemen en rasadas, furnidas traversalmein, surtendan la halla senza sustegn; lur colligiaziun da cantun contonscha in extraordinari ault grad d’efficienza, ch’ei claramein sur la mesira usitada per ramas da lenn.

Quella construcziun da rama surtratga, che ha saviu tener petg en cumparegliaziun directa dils cuosts cun ina sligiaziun d’itschal, vala sco particularitad constructiva cun caracter da model per construcziuns futuras – aschilunsch ch’ei vegn risguardau cun quitau la schigentada dil lenn ed il scurdar dils mieds da colligiaziun. La staziun a val construida 1997 muossa co las aultas pretensiuns tecnicas dil menaschi da viafier san vegnir cumbinadas cun in’atgna tenuta architectonica che survarga il spir intent.