casa gronda

Trin vegn documentau l’emprema gada miez dil 12avel tschentaner, sut il num «Turunnio»; la denominaziun tradida «Künges Gut ze Trünsse» renviescha ad in possess roial aunc pli vegl. Duront tschentaners ha il Signuradi da Hohentrins cun sedia sil tgau-crap “Crap Sogn Barcazi” – d’ina anteriura baselgia da rempar ch’ei vegnida baghegiada ora el temps ault medieval al casti feudal – formau il center politic dalla regiun. Pér ils 11 da schaner 1616 ei la vischnaunca secumprada ord quei domini feudal per 11’200 flurins. En quei contuorn plein historia, ella fracziun da Trin Mulin alla Via Nova, ha in burgheis da Trin schau ereger 1888, enstagl dalla casa paterna, ina pulita casa da habitar e da fatschenta. Sur liungs tschancuns dil 20avel tschentaner ha il baghetg surviu denter auter als artavels dalla famiglia Barcazi – il num dalla quala va anavos tochen tier il vegl signuradi – sco dimora da duas famiglias purilas.

El decuors dil temps ei la casa vegnida adattada pliras gadas als basegns semidai: 1998 ei succedida ina renovaziun cumplessiva, 2002 ei vegniu vitier l’engrondaziun dil plaun sut il tetg, tier surfatschas da biro per il team d’architectura da Gross + Rüegg. Tier quellas intervenziuns ei vegniu manteniu sapientivamein l’identitad oriunda dalla casa – Fatschada, partiziun da finiastras e proporziuns dil baghetg historic ein semantenidas.

Constructivamein semuossa la Casa Gronda sco tipic baghetg grischun dalla scumiada dil tschentaner, cun massivas preits internas ed externas. Il spazi transformau munta a rodund 1’494 m3 sur treis alzadas da habitar ed in plaun sut il tetg engrondius, cumpletaus cun in baghetg d’economia separau da 828 m3 sin la parcella cunfinonta. Las alzadas sut separticipeschan classicamein en spazis da habitar, da magliar e da durmir cun balcun dalla vart dil cuolm. L’alzada sisum ei oz utilisabla sco surfatscha da biro coherenta da rodund 80 m2. Scaldada vegn la casa sur ina pumpa da calira cun sonda geotermica.

Cun casa da habitar, baghetg d’economia, dus parcadis e midada porscha igl ensemble alla Via Nova ton pusseivladads d’utilisaziun economicas sco spazi da habitar sin la terrassa da sulegl sur la Ruinaulta – ina parcella che scriva vinavon la liunga historia da habitadis da Trin sin pign spazi.